Den Haag organiseert voorbereidingen voor Speciaal Tribunaal over Russische agressie tegen Oekraïne

Den Haag organiseert voorbereidingen voor Speciaal Tribunaal over Russische agressie tegen Oekraïne

Den Haag, Nederland, 26 mei 2026 – Den Haag zal de voorbereidende fase huisvesten voor een internationaal tribunaal over het misdrijf agressie in verband met de oorlog in Oekraïne. In de komende jaren zullen naar verwachting ongeveer 40 tot 50 mensen in de stad werken aan de ontwikkeling van het tribunaal in verschillende fasen. Daarmee wordt de langdurige rol van Den Haag als internationale stad van Vrede en Recht verder versterkt.

Het initiatief betreft het Speciale Tribunaal voor het Misdrijf Agressie tegen Oekraïne (STCA), dat tot doel heeft individuele politieke en militaire leiders strafrechtelijk verantwoordelijk te houden voor het misdrijf agressie: de planning, voorbereiding en uitvoering van de Russische invasie van Oekraïne. Het tribunaal richt zich specifiek op het vermeende misdrijf agressie zelf — het starten van de oorlog — en niet op oorlogsmisdaden of misdaden tegen de menselijkheid, die al onder de jurisdictie vallen van instellingen zoals het Internationaal Strafhof (ICC).

De oprichting van het tribunaal vindt plaats onder auspiciën van de Raad van Europa en zal in meerdere fasen verlopen. Om veiligheidsredenen is de locatie waar de medewerkers zullen worden gehuisvest nog niet bekendgemaakt; deze informatie zal op een later moment worden gedeeld.

Burgemeester Jan van Zanen verklaarde dat de komst van de voorbereidingen voor het tribunaal de internationale verantwoordelijkheid van Den Haag onderstreept.

“Door de voorbereidingen voor dit tribunaal te huisvesten, vervult Den Haag opnieuw zijn rol als internationale stad van Vrede en Recht. Het is van groot belang dat straffeloosheid wordt tegengegaan en dat een duidelijke norm wordt gesteld tegen internationale agressie. De oorlog in Oekraïne heeft miljoenen mensen op de vlucht gedreven en het leven gekost. Dat kan en mag niet zonder gevolgen blijven. Met deze stap draagt Den Haag opnieuw bij aan het versterken van de internationale rechtsorde.”

De komst van de voorbereidende activiteiten naar Den Haag betekent niet automatisch dat het uiteindelijke tribunaal ook daadwerkelijk in de stad gevestigd zal worden. Er loopt een afzonderlijke procedure om te bepalen waar het volledig operationele tribunaal uiteindelijk zal worden gevestigd. Een eventueel besluit over Nederlandse huisvesting zal worden genomen door de Nederlandse rijksoverheid.

Een juridisch gat dichten

Een afzonderlijk tribunaal is noodzakelijk om een juridisch gat rondom het misdrijf agressie te dichten. Hoewel het Internationaal Strafhof onderzoek doet naar vermeende oorlogsmisdaden in Oekraïne, heeft het ICC geen jurisdictie over het misdrijf agressie met betrekking tot Rusland, omdat Rusland geen partij is bij het Statuut van Rome.

De voorbereidende fase zal beginnen met een klein voorhoedeteam en vervolgens uitbreiden tot wat functionarissen omschrijven als een “skelettribunaal”, bestaande uit enkele tientallen medewerkers. In een latere fase zullen deelnemende landen beslissen waar en hoe het tribunaal volledig operationeel wordt en zaken kan gaan behandelen.